Rosnące ryzyko BEC — banki i Policja uruchamiają kampanię edukacyjną dla firm i mieszkańców

Przelew zlecony pod presją czasu i prośba o zachowanie dyskrecji — to typowy scenariusz oszustwa typu Business Email Compromise (BEC), które w ostatnich miesiącach stanowi poważne zagrożenie dla firm i działów finansowych. Jak informuje Związek Banków Polskich, coraz częściej przestępcy podszywają się pod kontrahentów, dostawców lub członków zarządu, by wyłudzić duże kwoty.

Skutki dla lokalnych przedsiębiorstw

Ataki BEC nie są już wyłącznie problemem dużych korporacji. Lokalne biura rachunkowe, małe firmy usługowe i jednoosobowe działalności gospodarcze również padają ofiarami, gdy pracownik działu finansów realizuje przelew na polecenie, które wydaje się pochodzić od zaufanej osoby. Według komunikatu organizatorów kampanii, ofiary tracą od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, gdy fałszywe dyspozycje nie zostaną w porę zweryfikowane.

Jak działają oszuści

Przestępcy wykorzystują dwie główne metody: tworzą adresy e‑mail bardzo podobne do prawdziwych (różniące się jedną literą lub znakiem) albo przejmują istniejące, autentyczne konta korespondencyjne kontrahentów. W rezultacie wiadomości wyglądają przekonująco i mogą łatwo zmylić pracownika, zwłaszcza gdy treść zawiera elementy presji czasowej i prośbę o poufność.

Anektoda ambasadora kampanii

W materiałach promujących akcję znany ambasador kampanii opisał przypadek, w którym pracownica działu finansowego, przekonana że otrzymała dyspozycję od prezesa, zleciła płatność na nowy numer rachunku i straciła znaczną sumę. Organizatorzy wskazują na ten przykład jako ilustrację, że weryfikacja zleceń powinna być obowiązkowym elementem procedur płatniczych, nawet gdy polecenie wydaje się pochodzić od najwyższego szczebla zarządu.

Inicjatywa edukacyjna banków i Policji

W odpowiedzi na narastające zagrożenie, Związek Banków Polskich wraz z Fundacją Warszawski Instytut Bankowości, Bankowym Centrum Cyberbezpieczeństwa, bankami i Policją uruchomili kampanię "Bankowcy dla CyberEdukacji". Celem akcji jest podniesienie świadomości wśród użytkowników internetu oraz dostarczenie praktycznych wskazówek, jak rozpoznać i zapobiegać oszustwom BEC. W ramach kampanii udostępniono krótki film edukacyjny z udziałem ambasadora, który w prosty sposób wyjaśnia mechanizm ataku i zachęca do ostrożności.

Proste kroki, które mogą uchronić firmę przed stratą

Organizatorzy kampanii i partnerzy rekomendują wprowadzenie kilku podstawowych zasad, które mogą znacząco ograniczyć ryzyko udanej próby oszustwa. Dotyczy to szczególnie mniejszych podmiotów, gdzie procedury zatwierdzania przelewów bywają mniej sformalizowane.

• Weryfikacja telefoniczna — potwierdzaj zmiany numerów rachunków lub pilne dyspozycje, kontaktując się pod znanym, oficjalnym numerem osoby zlecającej.
• Sprawdzenie adresu e‑mail — porównuj pełny adres nadawcy z tym, który znajduje się w bazie kontaktów; nawet jedna różnica może świadczyć o podszyciu.
• Podwójna autoryzacja płatności — wprowadź zasadę dwóch osób zatwierdzających przelewy powyżej określonej kwoty.
• Szkolenia i instrukcje — przeszkól pracowników działu finansowego i księgowości z rozpoznawania sygnałów alarmowych.
• Kontakt z bankiem i Policją — w razie podejrzenia oszustwa natychmiast zawiadom bank i zgłoś sprawę na Policję.

Praktyczne porady dla mieszkańców i małych firm

Nawet jeśli nie prowadzisz firmy, warto znać podstawowe symptomy ataku BEC — oszuści czasami próbują oszukać również osoby prywatne, np. w kontekście umów z usługodawcami. Organizatorzy kampanii przypominają, że ostrożność w internecie i zdrowy sceptycyzm wobec nagłych, pilnych próśb to najprostsza ochrona.

Gdzie szukać materiałów edukacyjnych

Jak informuje Związek Banków Polskich, kampania udostępnia materiały informacyjne oraz film edukacyjny przedstawiający mechanikę oszustw BEC i podstawowe zasady obrony. Lokalne firmy powinny skontaktować się ze swoim bankiem lub skorzystać z zasobów publikowanych przez organizacje biorące udział w inicjatywie, by wdrożyć odpowiednie procedury i przeszkolić pracowników.

W najbliższych tygodniach warto zwrócić uwagę na komunikaty lokalnych banków i Policji dotyczące kolejnych odsłon kampanii. Nawet proste zmiany w codziennej praktyce finansowej mogą zapobiec poważnym stratom.