Nowa kampania przeciw „podszywaczom” uczy, jak nie stracić pieniędzy przez BLIK

Coraz więcej mieszkańców regionu dostaje od znajomych prośby o pilne przelewy, które okazują się próbą oszustwa — sprawcy najczęściej działają po przejęciu kont w mediach społecznościowych. Jak informuje Polski Standard Płatności, operator BLIKa, nowa ogólnopolska kampania wyjaśnia mechanizm tego procederu i pokazuje kroki, które pozwalają zmniejszyć ryzyko utraty środków.

Jak działają oszuści przy metodzie „podszywacz”

Atak zaczyna się wcześniej niż pozornie widać — nie przy płatności, lecz przy słabo zabezpieczonym profilu w serwisie społecznościowym. Przestępcy zdobywają dostęp do konta ofiary (najczęściej wskutek gestów socjotechnicznych, słabego hasła lub braku dodatkowego potwierdzenia logowania) i kontaktują się z jej znajomymi, prosząc o natychmiastową pomoc finansową.

W praktyce przestępcy wykorzystują zaufanie oraz presję czasu: prośba o szybki BLIK lub przesłanie kodu pojawia się w wiadomości, a emocje odbiorcy ograniczają refleksję nad prawdziwością prośby. Po zatwierdzeniu transakcji pieniądze znikają błyskawicznie, co utrudnia ich odzyskanie.

Gdzie szukać materiałów i jak natychmiast reagować

Kampanię prowadzi Polski Standard Płatności we współpracy z Komendą Główną Policji. Jej elementem jest strona internetowa z poradami i filmami instruktażowymi — podszywacze.pl — a materiały będą promowane także w sieci, telewizji i kinach. W kampanii wykorzystano fikcyjną postać „Kuba Podszywacz”, aby w przystępny sposób pokazać cały schemat od włamania na konto po manipulację ofiarą.

Komenda Główna Policji zapowiada aktywny udział: publikacje edukacyjne w mediach społecznościowych mają zwiększyć liczbę zgłoszeń i ograniczyć straty. Policja przypomina, że w sytuacji podejrzenia oszustwa warto niezwłocznie zgłosić sprawę.

Proste kroki, które warto zrobić już teraz

Specjaliści od bezpieczeństwa i instytucje finansowe podkreślają, że zdecydowana większość ataków można utrudnić prostymi ustawieniami i nawykami. Poniżej praktyczna lista działań, które każdy użytkownik internetu może wdrożyć natychmiast:

• Włącz dwustopniowe uwierzytelnianie (2FA) w kontach e‑mail, komunikatorach i serwisach społecznościowych.
• Używaj unikatowych, silnych haseł i rozważ menedżera haseł zamiast zapisywania ich w przeglądarce.
• Nie przekazuj nikomu kodów BLIK, haseł ani danych logowania — nawet jeśli prosi o to rzekomo znajoma osoba.
• W razie prośby o pilną pomoc finansową skontaktuj się z nadawcą innym kanałem (telefon, inny komunikator) i potwierdź tożsamość — nie odpowiadaj wyłącznie na wiadomość z konta, które może być przejęte.
• Jeśli podejrzewasz oszustwo, zrób zrzuty ekranu rozmowy i numeru transakcji, natychmiast powiadom bank oraz zgłoś sprawę na Policję.

Kto stoi za kampanią i co sugerują badania

Jak podają organizatorzy, kampania ma charakter wieloetapowy i łączy działania edukacyjne z technicznymi rekomendacjami. Polski Standard Płatności akcentuje, że system BLIK został zaprojektowany tak, aby każda operacja była czytelna i wymagała świadomego potwierdzenia użytkownika — jednak skuteczność zabezpieczeń zależy też od zachowania osób korzystających z aplikacji bankowych.

Badania zlecone przez operatora płatności wskazują rozbieżności między świadomością a praktyką: większość respondentów słyszała o dwustopniowym logowaniu, lecz istotna grupa nie rozumie dokładnie, jak ono działa, a nie wszyscy korzystają z dostępnych zabezpieczeń. Eksperci przypominają, że ochrona nie powinna opierać się wyłącznie na pojedynczym użytkowniku — potrzebne są też domyślnie silniejsze ustawienia po stronie serwisów i komunikatorów.

Co zrobić, gdy straciłeś pieniądze lub podejrzewasz próbę oszustwa

Natychmiastowy kontakt z bankiem zwiększa szanse na zablokowanie transakcji. Równocześnie zgłoszenie incydentu na Policję oraz dostarczenie dowodów (zrzuty ekranu, treść wiadomości) pomaga w ustaleniu sprawców. W nagłych przypadkach przypominamy o numerze alarmowym 112, a w sprawach dotyczących finansów — o kontakcie z infolinią własnego banku.

Kampania jest przypomnieniem, że ochrona cyfrowa zaczyna się od drobnych nawyków: aktualizacji haseł, włączenia dodatkowych potwierdzeń logowania i sprawdzania próśb o pieniądze poza wiadomościami na jednym kanale. Im więcej osób zastosuje te zasady, tym trudniej będzie przestępcom stosować metodę „podszywacza”.